وَ إِذْ زَيَّنَ و ياد كنيد آن را كه بياراست لَهُمُ الشَّيْطانُ براى كافران ديو سركش كه ابليس است أَعْمالَهُمْ عملهاى ايشان را در دشمنى پيغمبر ص در حقايق سلمى فرموده كه قوّت ايشان را در نظر ايشان درآورد تا اعتماد بر آن كردند وَ قالَ و گفت ابليس لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ هيچ غلبه‌كننده نيست بر شما امروز مِنَ النَّاسِ از مردمان به جهت كثرت لشكر شما و آراستگى ايشان وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ و من فريادرس و زنهارده‌ام مر شما را از قوم كنانه فَلَمَّا تَراءَتِ الْفِئَتانِ پس آن هنگام كه بديدند هر دو گروه لشكر يكديگر را نَكَصَ بازگشت شيطان عَلى عَقِبَيْهِ بر دو پاشنه خود و اين عبارت است از هزيمت كردن بمكر و حيله آورده‌اند كه روز بدر چون ملائك فرود آمدند ابليس ايشان را ديده روى بفرار نهاد و در ان محل دست او در دست حارث بن هشام بود حارث گفت اى سراقه در چنين حالى ما را فرومىگذارى ابليس دست بر سينه او زد وَ قالَ و گفت إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ به درستى كه من بيزارم از زنهار شما إِنِّي أَرى به درستى كه من مىبينم ما لا تَرَوْنَ آنچه شما نمىبينيد يعنى فرشتگان را كه بمدد مؤمنان مىآيند إِنِّي أَخافُ اللَّهَ به درستى كه من مىترسم از خداى ابن عباس رض گفت دروغ گفت آن دشمن خداى كه اگر از خداى ترسيدى كار او بدين جاى نرسيدى وَ اللَّهُ شَدِيدُ الْعِقابِ و خداى سخت عقوبت است بر كسى كه ازو نترسد نقلست كه منهزمان بدر بعد از رجوع به مكه سراقه را پيغام فرستادند كه لشكر ما را تو منهزم ساختى سراقه سوگند ياد كرد كه تا خبر هزيمت شما نشنودم از عزيمت شما وقوف نيافتم پس همه را معلوم شد كه آن شيطان بود كه خود را در صورت سراقه نموده إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ آن را نيز ياد كنيد كه چون گفتند منافقان مدينه وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ و آنان كه در دلهاى ايشان است شكى و نفاقى يعنى منافقان مكه يا مشركان و اصح آنست كه قومى از قريش اظهار اسلام كرده و با وجود قدرت به دولت هجرت سرفراز نشدند و در وقت خروج قريش با ايشان ببدر آمدند و نيت ايشان آنكه هر لشكرى كه بيشتر باشد ايشان ميل بدان طرف نمايند چون تبرك هجرت نافرمانى كرده در روز بدر شامت آن در ايشان رسيد و قلت مؤمنان را مشاهده نمودند گفتند غَرَّ هؤُلاءِ بفريفته است اين گروه مؤمنان را دِينُهُمْ دين ايشان كه با وجود قلت و عدم عدت در برابر چنين لشكر آراسته آمده‌اند حق تعالى در جواب ايشان فرمود وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ و هر كه توكل كند عَلَى اللَّهِ بر خداى و كار خود را به او گذارد فَإِنَّ اللَّهَ پس به تحقيق كه خداى عَزِيزٌ غالب است متوكل را فرونگذارد حَكِيمٌ حكم‌كننده است كه اهل توكّل را يارى كند وَ لَوْ تَرى و اگر مىديدى اى محمد ص إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا چون قبض مىكردند ارواح آنان را كه كافر شدند الْمَلائِكَةُ فرشتگان كه اعوان ملك‌الموت بودند در حرب بدر جمعى از منافقان مكه چون على ابن اميه و بنيه و منيه و ابناء الحجاج السهمى كشته گشتند حق سبحانه فرمود كه اى حبيب من اگر مشاهده مىكردى كه ملائكه بوقت قبض روح ايشان يَضْرِبُونَ مىزدند عمودهاى آتشين وُجُوهَهُمْ بر رويهاى ايشان وَ أَدْبارَهُمْ و بر پشت‌هاى ايشان وَ ذُوقُوا و مىگفتند كه بچشيد عَذابَ الْحَرِيقِ عذاب سوزان را كه مقدمه عذاب دوزخ است هر آئينه مىديدى امر منكر و كار پرهول و ديگر ملائكه مىگفتند .